Elektrisch vliegen: alles wat moet je weten

Elektrisch vliegen wordt gezien als een veelbelovende oplossing voor het verminderen van CO2-uitstoot en geluidsoverlast rond luchthavens. Hoewel er momenteel nog geen commerciële elektrische vluchten plaatsvinden, worden er wel veel ontwikkelingen gedaan en tests uitgevoerd. Elektrisch vliegen komt met voor- en nadelen. Het kan geluidsoverlast verminderen, maar komt wel met hoge ontwikkelingskosten. Met verschillende Nederlandse instanties die voorop lopen in de ontwikkeling van het elektrisch vliegen gaan mogelijk in 2025 al de eerste vluchten plaatsvinden. Lees verder als je alles te weten wilt komen omtrent elektrisch vliegen en wat de alternatieven zijn.

Waarom moeten we elektrisch gaan vliegen?

Elektrisch vliegen gaat de uitstoot van CO₂ tegen doordat er geen fossiele brandstof verbrand wordt. Als een elektrisch vliegtuig hetzelfde gaat functioneren als een elektrische auto, vermindert de geluidsoverlast in de stedelijke gebieden rondom de grote luchthavens drastisch. Elektrisch vliegen gaat een grote rol spelen in het behalen van klimaatdoelen en bijdragen aan een schonere toekomst.

Voor- en nadelen elektrisch vliegen

Naast dat elektrisch vliegen voordelen biedt als een schoner milieu, brengt het ook nadelen met zich mee. Het ontwikkelen van nieuwe technologieën is vaak erg duur en de kans dat dit wordt verrekend bij de consument is onvermijdelijk. We zetten 5 voor- en nadelen op een rijtje.

Voordelen elektrisch vliegen

• Groene energie: het verbruikt geen fossiele brandstoffen.
• Minder geluidsoverlast: elektromotoren genereren minder geluid dan brandstofmotoren.
• Hogere snelheid en acceleratie: net als bij een auto of trein zijn de elektrische varianten sneller dan hun brandstof gedreven varianten.
• Kortere reistijden: als een vliegtuig sneller kan vliegen en accelereren, worden de reistijden ook minder lang.
• Minder onderhoud: elektrische motoren hebben minder bewegende onderdelen en hierdoor hebben ze in theorie minder onderhoud nodig.

Nadelen elektrisch vliegen

• Gewicht: accu’s kunnen tot wel 50 keer minder brandstof per kilo opslaan ten opzichten van kerosine.
• Vliegafstand: met kerosine kan je meer kilometers afleggen dan op elektriciteit.
• Oplaadtijd: een vliegtuig voltanken kost veel minder tijd dan opladen.
• Infrastructuur: vliegvelden zijn niet voorzien van oplaadpunten en alle vliegvelden moeten worden aangepast.
• Ontwikkelingskosten: het ontwikkelen van nieuwe technologie kost veel geld, dit kan leiden tot een stijging van prijzen voor vliegtickets.

Instanties die testen met elektrische vliegtuigen

Nederland speelt een grote rol in de ontwikkeling van elektrisch vliegen en zal binnen de komende jaren al gaan testen hiermee. Verschillende Nederlandse instanties zijn de laatste jaren bezig om elektrisch vliegen naar de volgende stap te brengen. De instanties houden zich bezig met vliegtraining, ontwikkelingen van de techniek en welke vliegroutes kunnen worden ingezet. Vanaf 2025 gaan de eerste volledig elektrische vluchten vanaf Eindhoven Airport vertrekken.

E-Flight Academy

De E-Flight Academy is de eerste elektrische vliegschool van Europa. E-Flight Academy is een vliegschool waar ze vlieglessen geven met volledig elektrische vliegtuigen. Ze vliegen met Light Sport Aircraft’s, dit zijn kleinere vliegtuigen die zijn gemaakt voor de vliegsport. De vliegtuigen hebben een bereik van 130 km of 50 minuten luchttijd.

De vliegschool bevindt zich op luchthaven Teuge waar de vliegtuigen door middel van zonnepanelen worden opgeladen. De deuren van E-flight Academy staan al open voor het grote publiek en je kunt zelf lessen of bedrijfsuitjes bij ze aanvragen.

Lucy

Lucy is een luchtvaartmaatschappij die in 2025 elektrische vluchten gaat aanbieden voor zakelijke reizigers. De eerste vluchten worden vanaf 2025 worden aangeboden vanaf Eindhoven Airport. Er gaat gevlogen worden met een 5-persoons vliegtuig dat een bereik heeft van ongeveer 250 kilometer.

De luchtvaartmaatschappij Transavia heeft in Lucy geïnvesteerd om elektrisch vliegen nog sneller en verder te ontwikkelen. Naast vliegen vanaf Eindhoven Airport kan er meer regionaal luchtverkeer vanuit Nederland worden overgenomen. De ambities zijn om vanaf 2030 routes van bestaande airliners over te nemen.

KLM

KLM is actief betrokken bij de ontwikkeling en ondersteuning van duurzame luchtvaartinitiatieven, waaronder elektrisch vliegen. KLM werkt samen met technologiebedrijven en academische instellingen zoals E-Flight Academy om de mogelijkheden van elektrisch vliegen te verkennen en te ontwikkelen.

KLM’s inzet voor duurzaamheid blijkt ook uit hun deelname aan projecten zoals het ‘Flying V’ concept, dat zich richt op efficiënter brandstofgebruik, en hun ondersteuning voor de ontwikkeling van elektrische vliegtuigtaxi’s.

Ontwikkelingen elektrisch vliegen

Vliegen door middel van batterijen of zonnepanelen bestaat al en wordt verder ontwikkeld. De technologie is nog niet ver genoeg om in alle vliegtuigen toegepast te worden. De technologie die al bestaat kan alleen in kleine vliegtuigen tot 52 passagiers of non-commerciële vluchten worden toegepast.

Elektrisch vliegen op batterijtechnologie

Elektrisch vliegen op batterijen is al mogelijk in kleine vliegtuigen van maximale capaciteit van 52 passagiers. Grote vliegtuigen zoals een Airbus 320 zijn nog te groot en zwaar voor de bestaande batterijen en elektrische motoren.

Het Delftse Maeve Aerospace is grotere vliegtuigen aan het ontwikkelen die 52 passagiers over een afstand van 460 km kunnen vervoeren. Het eerste exemplaar wordt geleverd aan luchtvaartmaatschappij Lucy en moet in 2030 de eerste vlucht gaan maken.

Door de snelle ontwikkelingen gaan er door de jaren heen al snel batterijen met meer opslagcapaciteit worden ontwikkeld. Vliegtuigen worden om deze reden speciaal ontworpen zodat de batterijen makkelijk vervangen kunnen worden. Wanneer zo’n batterij aan vervanging toe is, worden ze niet weggegooid, maar gebruikt voor de opslag van zonne-energie. Hiermee kan vervolgens een vliegtuig in 35 minuten worden opgeladen.

Elektrisch vliegen op zonne-energie

Je verwacht het misschien niet, maar elektrisch vliegen op zonne-energie bestaat al sinds 2016. In 2016 ging het vliegtuig genaamd ”Solar Impulse” de lucht in. Dit vliegtuig wordt aangedreven door elektrische propellers. De propellers halen energie uit zonnepanelen die op de vleugels van het vliegtuig zitten. Het vliegtuig heeft in 2016, in een vlucht, één afstand van 40.000 km afgelegd, uiteraard wel met enkele tussenstops.

Wanneer elektrisch vliegen?

De verwachting is dat het eerste volledige elektrische vliegtuig al in 2025 de lucht in kan. Dit gaat dan om een binnenlandse vlucht met een klein vliegtuig voor 5 passagiers. In 2026 gaat het eerste toestel voor 9 passagiers de lucht. Voor 2035 is de voorspelling dat alle vluchten voor korte afstanden met maximaal 20 passagiers elektrisch zijn.

Elektrisch vliegen voor grote binnenlandse vluchten en intercontinentale vluchten is in de komende jaren nog geen serieuze optie. De overstap naar elektrische vliegtuigen gaat in kleine stappen, zoals het langzaamaan terugdringen van de brandstofmotor en vervangen door de elektromotor.

Alternatieven voor elektrisch vliegen

Vliegen door middel van elektriciteit is niet de enige manier om CO2- uitstoot te verminderen. Een bekend alternatief is het zweefvliegtuig, deze manier van vliegen bestaat al heel lang. De techniek van zweefvliegen is niet toe te passen binnen de luchtvaart, wel zijn er andere alternatieven zoals waterstof en biobrandstof die mogelijk zijn.

Waterstof

Waterstofvliegtuigen zijn de voorlopers van elektrische vliegtuigen. De aandrijflijn van waterstofvliegtuigen gebruikt geen batterijen. De brandstofcellen met waterstof drijven een elektromotor rechtstreeks aan. Aangezien deze techniek al verder gevorderd is, kunnen nu al grotere vliegtuigen worden geproduceerd die in staat zijn om meer passagiers te vervoeren dan de elektrische vliegtuigen van nu.

Merken als Rolls-Royce en Airbus zijn al bezig met het produceren van waterstofmotoren. ZeroAvia en Universal Hydrogen gebruiken al vliegtuigen die tussen de 19 en 40 passagiers kunnen vervoeren om testvluchten uit te voeren. Universal Hydrogen begint in 2025 met het vervullen van 247 orders van hun type vliegtuig.

Biobrandstof

Bio-kerosine, ook bekend als duurzame luchtvaartbrandstof, is een brandstof die wordt gemaakt van duurzame bronnen zoals plantaardige oliën, afvalstoffen, en biomassa. Het wordt beschouwd als een milieuvriendelijker alternatief voor fossiele kerosine, omdat het bij de verbranding aanzienlijk minder CO₂-uitstoot.

Bio-kerosine bestaat al lang maar er wordt nog weinig mee gevolgen. Door een tekort aan fabrieken wordt er niet genoeg geproduceerd om de gehele luchtvaart ermee te laten vliegen. Het verzamelen van de grondstoffen die nodig zijn bio-kerosine te produceren zijn erg duur, ook het productieproces is kostenintensief. Hierdoor is het niet aantrekkelijk om bio-kerosine te produceren en blijft het aanbod beperkt.